شنايي مختصري با موتورهاي گازسوز
شنايي مختصري با موتورهاي گازسوز
آشنايي مختصري با موتورهاي گازسوز
انواع سوخت هاي گاز طبيعي
ü گاز طبيعي فشرده (CNG)
گاز طبيعي فشرده (Compress Natural Gas) به عنوان يکي از سوختهاي جايگزين مورداستفاده قرار مي گيرد. ترکيب عمده گاز طبيعي، متان (CH4) مي باشد، معمولا گاز طبيعي شامل 85 الي 95 درصد متان و باقي آن دي اکسيدکربن،نيتروژن و مقدار کمي اتان،پروپان و بوتان است. در هنگام سوختگيري، سوخت توسط توزيع کننده ها به مخازن نصب شده بر روي خودرو متصل مي گردد و سوخت تحت فشار 200bar تزريق مي گردد.
از مزاياي استفاده از گاز طبيعي در مقايسه با بنزين مي توان به آلايندگي کمتر، عدد اکتان بالا (130)، افزايش راندمان 15 درصدي و فراواني و قيمت مناسب نام برد. در مقابل، هزينه احداث ايستگاههاي سوختگيري، وجود محدوديت فضا در نصب مخازن سوختگيري بر روي خودرو، کاهش پيمايش خودرو و نياز به طراحي و تقويت بخشهاي متعددي از خودرو نظير شاسي، اکسل (بدليل افزايش وزن)، سيستم خنک کاري و غيره در خوروهاي تبديلي، از معايب استفاده از اين سوخت مي باشد.
ü
گاز طبيعي مايع (LNG)
(Liquid natural Gas) يا LNG يا گاز طبيعي مايع به عنوان يکي ديگر از سوخت هاي جايگزين مي باشد.جهت توليد LNG، گاز طبيعي را تا دماي تقريبي
2/327- درجه فارنهايت يا 164- در جه سيلسيوس سرد کرده و سپس به مايع تبديل مي کنند.
آب، دي اکسيد کربن، نيتروژن،اکسيژن و
ترکيبات سولفور از جمله اجزاي تشکيل دهنده
گاز طبيعي هستند که طي مراحل تبديل گاز به مايع، اکسيژن، دي اکسيد کربن، آب و ترکيبات سولفور از آن
جدا شده و مقدار متان موجود در LNG تقريباً به بيش از 98% مي رسد که در آن مقادير کمي اتان، پروپان و ساير هيدرو
کربن هاي سنگين تر نيز وجود
دارد.
در حالت گازي، انرژي گاز طبيعي فشرده (CNG) در حدود 200 برابر گاز طبيعي غير
فشرده است ولي در حالت مايع، انرژي گاز مايع طبيعي (LNG) در حدود 600 برابر
گاز طبيعي غير فشرده مي باشد، که بدليل هزينه هاي تبديل گاز طبيعي به مايع و شرايط نگهداري آن،
استفاده از گاز مذکور اقتصادي نمي باشد.
تکنولوژي ساخت موتورهاي گازسوز
موتورهاي پايه گازسوز (OEM)
موتورهاي گازسوز کارخانه اي اصطلاحاً به
موتورهايي گفته مي شود که بصورت اوليه و پايه گازسوز
در کارخانه توليد مي شود و کليه قطعات موتور جهت اين نوع سوخت طراحي شده است، به اين معني که تغييراتي
مانند، تغيير نسبت تراکم، مقاوم سازي بلوک سيلندر، سرسيلندر، تغيير در ساختار سيستم سوخت رساني، سيستم جرقه،
ميل بادامک، سيستم خنک کاري، روغن
کاري، جانمايي موتور، مخازن، کيت گازسوز و ... به صورت اوليه و اصلي در هنگام توليد درکارخانه طراحي
گرديده است. در اين نوع موتورها به دليل توليد اوليه به صورت گازسوز مشکلات، افت توان، گشتاور، آلايندگي
بالا، مشکل خنک کاري موتور و ... تا
حدود بسيار زيادي مرتفع گشته است.
ü
موتورهاي گازسوز تبديلي
موتورهاي تبديلي به موتورهايي گفته مي
شود که سيستم از حالت اوليه و اصلي ديزل و يا اتو
به سيستم گازسوز تبديل مي گردد. در اين موتورها بدليل طراحي اوليه بر اساس سيکل ديزل و يا اتو، نمي
توان از سوخت گاز طبيعي استفاده نمود. لذا بدين منظور مي بايست تغييراتي در ساختار سيستم سوخت، سيستم خنک کاري
و ... ايجاد گردد.
با وجود تغييرات ايجاد شده در موتور و
ساير قسمت هاي خودرو، بدليل اينکه ساختار اصلي و طراحي
موتور همانند حالت اوليه مي باشد لذا کارايي سيستم گازسوز تا حدي کاهش يافته، بطوريکه توان و گشتاور
خودرو دچار افت 15 تا 20 درصدي گشته و آلاينده هاي خودرو به حد مطلوب نمي رسد و در اثر افزايش وزن خودرو به
دليل اضافه شدن تجهيزات کيت
گازسوز، مصرف سوخت خودرو در حالت بنزيني نيز افزايش مي يابد.
انواع موتورهاي گاز طبيعي فشرده
ü موتورهاي دوگانه سوز (Bi Fuel)
موتورهاي دوگانه سوز داراي دو سيستم
جداگانه سوخت رساني بنزيني و گاز طبيعي مي باشد که
بصورت اختياري
امکان استفاده از يک سوخت را دارا مي
باشند. بدين شکل که راننده در صورت تمايل به
استفاده از هر يک از سوخت ها با فشار کليد انتخابگر (Fuel
select switch)،
نوع سوخت مورد نظر خود را انتخاب کرده و موتور به کمک تجهيزات کيت گازسوز با سوخت مورد نظر کار خواهد کرد.
در حال حاضر خودروهاي دو گانه سوز موجود در کشور از نوع تبديلي مي باشد.
در اين قبيل خودروها طراحي اوليه خودرو براي استفاده از بنزين صورت گرفته است در نتيجه امکان بهره گيري از عدد اکتان و ضريب تراکم بالاي گاز مقدور نمي باشد و غالباً موتور اين خودروها با کاهش 15% توان مواجه مي گردند. مصرف گاز معادل بنزين خودروهاي گازسوز در هر کيلومتر مسافت، تقريباً معادل سوخت اين خودروها در حالت بنزين سوز بوده و مسافت پيمايش خودرو بستگي به مشخصات خودرو، تعداد، حجم و نوع مخازن مورد استفاده دارد.
ü موتورهاي دو سوخته ديزل و گاز طبيعي (Dual-Fuel)
در اين موتورها سوخت خودرو بصورت ترکيبي از گاز طبيعي و گازوئيل مي باشد و جهت تزريق گاز طبيعي به درون سيلندر دو روش وجود دارد :
1. تزريق مستقيم گاز
در اين روش همزمان با تزريق سوخت ديزل، سوخت گاز نيز توسط
شيرهاي برقي سرعت بالا به داخل سيلندر تزريق
مي گردد. در اين روش گاز تامين کننده
بيشتر انرژي مورد نياز موتور بوده و گازوئيل به عنوان سوخت آتش زا بکار مي رود.
2. استفاده از کاربراتور براي مخلوط کردن هوا و گاز
در اين روش با استفاده از از ميکسر، همزمان با ورود هوا به داخل سيلندر، گاز نيز وارد شده و در سيلندر يک مخلوط همگن از گاز و هوا وجود خواهد داشت.
سپس در انتهاي مرحله تراکم گازوئيل به عنوان سوخت آتش زا به درون سيلندر تزريق مي گردد. در اين روش با تغيير بار موتور نسبت ترکيب دو سوخت تغيير مي کند.
ü موتورهاي تک سوخته گازسوز (Dedicated)
اين موتورها با يک سوخت کار کرده و بدليل عملکرد موتور به لحاظ بازده، شتاب و صداي آرام موتور در مقايسه با نوع دوگانه سوز تبديلي، بيشتر مورد توجه قرار گرفته اند. بطور کلي موتورهايي که با گاز طبيعي طراحي شده اند، بازده بيشتري نسبت به انواع بنزيني و ديزلي مشابه خود دارند. موتورهاي تک سوخته CNG نسبت تراکم بالاتري در مقايسه با انواع مشابه بنزيني داشته که در عمل باعث کاهش مصرف سوخت و افزايش عملکرد خودرو مي گردد



























با
توجه به اینکه موتور درون سوز توسط کارل بنز در 1885 اختراع شد و حدود 120
سال اصلاحات طراحی را تجربه کرده است می توان گفت موتور شبه توربین در
دوره ی کودکی خود به سر می برد.این موتور هنوز در جهان واقعیت به کار گرفته
نشده تا بتوان گفت جایگزین مناسبی برای موتور پیستونی است.هنوز در حد
نمونه ی آزمایشی ساخته می شود.خوش بینانه ترین پیش بینی این است که تا 2004
در خودرو های کارتینگ به کار گرفته شود.موتور
یک
موتور دورانی،یک موتور احتراق داخلی است درست مثل موتور اتومبیل ولی کاملا
متفاوت با موتور های مرسوم پیستونی کار می کند.در یک موتور پیستونی حجم
مشخصی از فضا (سیلندر) متناوبا چهار کار متفاوت را انجام می دهد.
شرکت مزدا در تولید و توسعه ی خودرو هایی که از موتور دورانی استفاده می کنند سابقه ی طولانی دارد. مزدا 










































































